Renteverwachting

Wie zou niet willen weten wat de toekomst in petto heeft op rentegebied? Hoewel dat geen gemakkelijke vraag is, wagen analisten zich bij tijd en wijle toch aan een voorspelling. Maar bij de renteontwikkeling spelen zo veel onvoorspelbare economische factoren een rol, dat van die prognoses vaak weinig terecht komt. In elk geval heeft déze notitie niet die pretentie.

Wel kan worden aangegeven welke factoren van invloed kunnen zijn op de totstandkoming van hypotheekrente. Wie een hypotheek wil afsluiten of voor een verlenging staat, kan er zijn voordeel mee doen.

Opbouw hypotheektarief

De rentevergoeding die hypotheekaanbieders bedingen, bestaat enerzijds uit de inkoopprijs die men zelf heeft moet betalen en anderzijds uit een opslag. Aangezien er bij de verschillende aanbieders aanmerkelijke verschillen bestaan met betrekking tot de inkoopprijs of de opslagen die men hanteert, kunnen de hypotheektarieven eveneens sterk afwijken. Het loont de moeite om goed te vergelijken.

Inkoopprijs

De gelden die banken op hypothecaire basis uitlenen, kunnen ze op verschillende manieren verkrijgen: door het aantrekken van spaargelden, het uitgeven van obligaties, maar ook door kapitaal te lenen bij andere banken.

Kapitaalverstrekking tussen de banken onderling vindt overigens plaats op de geld- en kapitaalmarkt, respectievelijk voor leningen met korte of lange looptijd.

Voor de prijsstelling op de geldmarkt zijn de Euribortarieven leidend, tarieven waartegen Europese banken elkaar kortlopende leningen in euro's verstrekken. Indicatief voor de kapitaalmarktrente is de rente voor langlopende staatsleningen.

Opslagen

In de hypotheekrente die banken in rekening brengen, is naast de inkoopprijs ook een opslag verwerkt als vergoeding voor:

• debiteurenrisico: omdat de woning bij een hypothecaire lening als onderpand fungeert, is dit debiteurenrisico geringer dan bij andere leenvormen. Kan de huiseigenaar de hypotheeklast niet meer opbrengen, dan kan de bank het pand verkopen en uit de opbrengst haar vordering met voorrang voldoen. Is daarom de waarde van de woning beduidend hoger dan de hypotheeksom, dan volstaan banken met een lagere opslag;
• de looptijd: gelden die een bank hypothecair heeft uitgeleend kunnen niet meer anders worden belegd. Om die reden verlangt de bank een hogere rente naarmate de looptijd langer is;
• kosten: bedrijfskosten voor personeel en huisvesting etc. zijn uiteraard ook verdisconteerd in het hypotheektarief van de banken;
• winstmarge: kredietverlening is geen liefdadigheid. Zoals elk ander bedrijf zal ook een bank winst willen maken.