Echtscheiding en pensioen

De ex-partner krijgt bij echtscheiding de helft van het bij huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen plus het tot de scheiding opgebouwde partnerpensioen toebedeeld.

Pensioenverdeling bij echtscheiding

Een scheiding is doorgaans een emotionele periode in iemands leven. Maar juist in die vervelende fase moet een aantal dingen goed geregeld worden, zoals het pensioen. Een echtscheiding heeft zowel invloed op het ouderdomspensioen dat je hebt opgebouwd als op het opgebouwde partnerpensioen.

Aanspraken ex-partner op partnerpensioen

Al tientallen jaren is in onze pensioenwet vastgelegd dat een ex-partner aanspraak kan maken op een gedeelte van het opgebouwde partnerpensioen. Dat betreft dan het stuk dat is gerealiseerd tot de datum van echtscheiding. Let op: daaronder valt dus ook het deel dat eventueel werd opgebouwd vóór voltrekking van het huwelijk. Was je niet eerder getrouwd, dan gaat dus het gehele partnerpensioen dus naar je ex-partner.

Deze gedragsregel geldt zowel bij beëindiging van een huwelijk alsook bij een geregistreerd partnerschap. Er moet uiteraard wel een partnerpensioen zijn opgebouwd; De afgelopen jaren constateert men dat partnerpensioenen meer en meer gebaseerd zijn op pure risicodekking. Daarbij worden er geen middelen opzij gezet voor een nabestaandenpensioen. En een partnerpensioen verzekerd op risicobasis, kan bij scheiding niet worden verdeeld.

Aanspraken ex-partner op ouderdomspensioen

Ook het ouderdomspensioen wordt verdeeld. In goed Nederlands heet dat "verevening". Het ouderdomspensioen dat gedurende het huwelijk is opgebouwd, wordt in tweeën gesplitst. Eén gedeelte is voor jezelf, het andere deel komt je ex toe. Een en ander is zo bepaald in de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding.

Er zijn overigens door de overheid speciale formulieren ontworpen die men aan de pensioenbeheerder kan toesturen om ervoor te zorgen dat het betrokken gedeelte van het ouderdomspensioen vanaf de pensioengerechtigde leeftijd direct aan de ex-partner wordt uitbetaald. Bedoeld aanvraagformulier moet wel uiterlijk twee jaar na de datum van echtscheiding worden ingeleverd.

Wanneer ontvangt de ex-partner zijn pensioenaandeel?

Als ouderdomspensioen en partnerpensioen op de hier aangegeven wijze worden verdeeld, gaat het ouderdomspensioen voor de ex-partner in op hetzelfde moment dat jouw ouderdomspensioen ingaat.

Het partnerpensioen voor je ex-partner gaat in als jij overlijdt. Partijen mogen daarover trouwens ook andere afspraken maken. Zo komt het in de praktijk voor dat het ouderdomspensioen en het partnerpensioen dat aan de ex-partner is toebedeeld, wordt omgezet in één ouderdomspensioen voor de ex-partner, ingaand bij het bereiken van diens pensioengerechtigde leeftijd. Een dergelijke afspraak wordt aangeduid met de term "conversie".

Waarom heeft een ex-partner recht op een deel van het pensioen?

Uit een oogpunt van zorgplicht is een verdeling van de pensioenaanspraken bij echtscheiding verdedigbaar: zolang men nog werkt is men in staat om alimentatie te betalen. Zodra je met pensioen gaat, ontvangt de ex een deel van het ouderdomspensioen en als je overlijdt, wordt een partnerpensioen uitgekeerd.

Men kan zich echter afvragen of die gedragslijn nog wel past in een maatschappij die inmiddels meer en meer uitgaat van eigen verantwoordelijkheden. Kijken we naar de verdeling van het pensioen qua financieel belang, dan wordt de ex-partner juist overbedeeld. Aan hem/haar wordt immers de helft van het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen plus het tot de echtscheiding opgebouwde partnerpensioen toegekend. Het is dan ook niet denkbeeldig dat deze wijze van verdeling in de komende jaren punt van heroverweging zal zijn.