Koopwoningen voor starters

Starters op de woningmarkt hebben het moeilijk. Jonge mensen kunnen moeilijk een huis kopen. Het waren de eerste slacht­offers van de kredietcrisis op de woningmarkt. En zonder ingrepen wordt hun posi­tie alleen maar slechter.

Het begrip starter

Er worden verschillende definities gehanteerd, maar starters op de woningmarkt zijn jonge mensen die, al dan niet gezamenlijk, een eerste zelfstandige woning betrekken c.q. aankopen. Het onderscheidt hen van doorstromers, die hun eerste schreden op de woningmarkt al hebben gezet.

Dalende huizenprijzen en meer aanbod

Het zal niemand zijn ontgaan dat de huizenmarkt in het voorbije half jaar veranderd is van verkopersmarkt in een kopersmarkt. Woningen staan langer te koop, er is meer keuze en in een aantal regio's dalen de huizen­prijzen. Eigenlijk zou de markt voor starters dus beter moeten worden. Maar de realiteit is anders; Hun situatie wordt alleen maar slechter. Voor een huurhuis komen de meesten niet in aanmerking, omdat die in een al jaren vastzittende huursector simpelweg niet voor hen beschikbaar zijn. Het gros van de starters verdient namelijk net te veel om voor een woning in de sociale huurmarkt in aanmerking te komen.

Koopmarkt biedt nauwelijks kansen

Nieuwkomers op de woningmarkt kunnen nauwelijks van de lagere huizen­prijzen profiteren. Enerzijds zijn de banken door de kre­dietcrisis een stuk terughoudender geworden in hun hypotheekverstrekking. Anderzijds staat de rente nog steeds op een relatief hoog niveau; Van een spectaculaire daling is nog geen sprake.

De betaalbaar­heid van koopwoningen is als gevolg van die factoren met name voor starters sterk afgenomen. Ook de al jaren achterblijvende nieuwbouw is een storende factor. En tot overmaat van ramp dreigde de bouw van nieuwe woningen in 2010 geheel stil te vallen. Van de beoogde 80.000 nieuwe woningen, zouden er naar schatting maar 40.000 tot 50.000 gebouwd worden.

Starters belangrijke groep op woningmarkt

Eén ding is zeker: starters vormen op de markt van koopwoningen een belangrijke doelgroep. Nieuwe toetreders zijn van groot belang voor het op gang brengen van de noodzakelijke doorstroming en dus van een evenwichtige, toekomstgerichte woningmarkt. Voor de overheid is in dit verband een belangrijke rol weggelegd. Zij hebben de plicht om ervoor te zorgen dat er meer en betaalbare woningen worden gebouwd.

Daarnaast zou ook een verhoging van de Natio­nale Hypotheek Garantie-grens een stimulans kunnen zijn. Momenteel ligt die op 265.000 euro. Een verhoging vermindert de risico's voor hy­potheekverstrekkers, waardoor die eerder genegen zijn om uit te lenen. De Vereniging Eigen Huis zou bijvoorbeeld graag zien dat de overdrachtsbelasting (6 pro­cent van de koopsom) wordt gehalveerd.

De starterslening na 2010

Tot mei 2010 bestond er een rijksbijdrage in de vorm van een speciale starterslening maar de kredietcrisis deed het aantal aanvragen daarvoor explosief toenemen. Starters op de woningmarkt die bij hun bank aanklopten kregen immers minder hypotheek dan voorheen.

Hoewel dus de bijdrage van rijk inmiddels vervallen is, zijn er diverse lagere overheden, provicies en gemeenten, die de starterlening nog steeds instand houden. Ter illustratie: in oktober 2011 werd de startersregeling in de provincie limburg nog verlengd tot het jaar 2016.