Tophypotheek aan banden

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) adviseerde onlangs om het verstrekken van tophypotheken te ontmoedigen. Aankoopkosten niet langer meefinancieren en alleen in specifieke situaties meer kunnen lenen dan 4,5 maal het jaarinkomen. Maar gezien de diepe crisis waarin de huizenmarkt op dit moment verkeert, is niet aannemelijk dat het Ministerie de adviezen van de AFM zal opvolgen.

Aankoopkosten niet meer mee te financieren

Tophypotheken zijn hypotheken waarbij kopers meer kunnen lenen dan de waarde van een woning. De AFM wil de bestaande regels hiervoor aanscherpen. Men wil aan woninghypotheken voortaan een maximum van 100 procent van de woningwaarde verbinden. Dit houdt in dat je als huizenkoper aankoopkosten als overdrachtsbelasting en notariskosten voortaan niet meer mee kan financieren.

Lening groter dan 4,5 maal jaarinkomen

Bovendien wil de AFM de konstructies beperken waarbij woningkopers een hypotheek verkrijgen die meer dan 4,5 maal het jaarinkomen bedraagt. Hypotheekverstrekkers mogen alleen nog van die norm afwijken in zeer bijzondere omstandigheden, bijvoorbeeld indien je als huizenkoper kan aantonen dat je inkomen binnen afzienbare termijn aanmerkelijk zal toenemen. Een toegezegde loonsverhoging dient men in dit verband bijvoorbeeld concreet aan te tonen aan de hand van een werkgeversverklaring.

Kritiek op voorgenomen beperking tophypotheken

Overigens was op de voorgenomen plannen van AFM meteen felle kritiek te horen:

• Gevreesd wordt dat starters op de woningmarkt nu een persoonlijke lening af zullen sluiten ter financiering van de overdrachtsbelasting of de notariskosten. Uiteindelijk is men daardoor duurder uit.
• Anderen zijn van mening dat huiseigenaren niet in de problemen raken door een tophypotheek, maar eerder door zaken als echtscheiding, verlies van de baan of arbeidsongeschiktheid.
• De Vereniging Eigen Huis wijst erop dat de maatregel op een hoogst ongelegen moment komt en de 'doodsteek' kan betekenen voor de vastgelopen woningmarkt.

Ook bijval voor het aanpakken van tophypotheken.

Starters zullen niet langer geconfronteerd worden met absurd hoge vraagprijzen. Het kan een eerste initiatief zijn om weer te komen tot een structureel betaalbare woningmarkt waarin kwetsbare groepen worden beschermd. Het is een slechte zaak dat starters met een redelijk inkomen uitsluitend met risicovolle financiële constructies als deze een eenvoudig onderkomen moeten zien te bemachtigen.

Geen steun ministerie voor aanbevelingen AFM.

Op grond van de Wet op het Financiële Toezicht (WFT) ziet de AFM erop toe dat de kredietsector op een juiste wijze invulling geeft aan verantwoorde kredietverstrekking. De uitgangspunten die daarbij worden gehanteerd, komen altijd tot stand in goed overleg met het Ministerie van Financiën en de kredietsector.

Van de aanbevelingen zoals die door de AFM zijn gedaan, zal het Ministerie eerst beoordelen welke effecten die hebben op de huizenmarkt. Maar gezien de miserabele toestand van die huizenmarkt op dit moment, wordt niet verwacht dat het Ministerie de voorstellen van de AFM zal accorderen.